Op spreekuur bij de rechter

img

Juridische geschillen kunnen vaak lang duren: met kosten die hoog oplopen en een uitkomst die onzeker is. Wat als de rechter mijn zaak niet ziet zitten? Heeft het dan wel zin om door te procederen? Soms is het dan beter om in een vroeg stadium samen tot een schikking te komen. Dat moet haast wel de gedachte zijn achter het concept van de spreekuurrechter.

Op spreekuur

De spreekuurrechter is een pilot van de Rechtbank Noord-Nederland waar partijen die een geschil hebben, op ‘spreekuur’ kunnen gaan bij de rechter.

Het idee is dat partijen op een laagdrempelige wijze hun zaak kunnen voorleggen aan de spreekuurrechter. Deze geeft partijen tijdens het spreekuur een beeld hoe hij over de zaak denkt. Partijen kunnen met deze wetenschap tot een regeling komen, maar ze kunnen er ook voor kiezen alsnog door te procederen.

Hoe gaat het in zijn werk?

Beide partijen moeten eerst gezamenlijk de keuze maken hun geschil voor te leggen aan de spreekuurrechter. Via onder meer het Juridisch Loket kan dit door middel van een aanmeldingsformulier worden aangevraagd. Lange processtukken zijn dus niet nodig. Beide partijen betalen de helft van het laagst mogelijke griffierecht. Dat is ongeacht het onderwerk van de zaak of de hoogte van het financieel belang. Voor natuurlijke personen is dat slechts € 39,50 per partij.

Minder formeel

Als partijen op het spreekuur komen weet de speekuurrechter nog helemaal niet waar de zaak over gaat. Dat wordt tijdens het spreekuur aan hem uitgelegd. Het spreekuur lijkt verder op een normale terechtzitting, zij het dat deze zitting minder formeel is. Partijen zijn vaak zelf wat meer aan het woord dan hun gemachtigden.

Als de spreekuurrechter voldoende informatie heeft, geeft hij een indruk hoe hij naar de zaak kijkt. Daarmee worden partijen vervolgens ‘de gang op gestuurd’. Hier hebben zij de gelegenheid met hun gemachtigden te overleggen. Ook kunnen zij onderhandelen over een schikking.

Schikken of doorprocederen

Tot nu toe is in het overgrote deel van de zaken in de pilot gebleken dat partijen tot een schikking kunnen komen. Daarmee is het geschil direct tot een eind gekomen en weten beide partijen waar ze aan toe zijn. Als partijen er echter niet met elkaar uit komen kunnen ze er ook voor kiezen door te procederen.

De spreekuurrechter kan daarna alsnog een deskundige benoemen, getuigen laten horen of partijen verzoeken hun standpunten schriftelijk uiteen te zetten. De spreekuurrechter kan zelfs ook vrijwel direct een vonnis schrijven. Tegen dit vonnis kunnen beide partijen net als bij een reguliere procedure in hoger beroep.

Een goede ontwikkeling?

Het concept van de spreekuurrechter is een zeer laagdrempelige manier voor partijen om bij een rechter uit te komen. De eerste ervaringen in praktijk zijn, zo lijkt het, zeer positief. Er zijn echter ook kritische kanttekeningen geplaatst, door bijvoorbeeld de Orde van Advocaten. Denkbaar is bijvoorbeeld dat de spreekuurrechter op basis van de mondelinge informatie tijdens het spreekuur een advies geeft, waardoor een partij op het verkeerde been wordt gezet.

Wij denken dat de procedure bij de spreekuurrechter in sommige gevallen een uitstekend alternatief kan zijn voor de 'normale' rechtsgang, die vaak traag en duur is. Toch is het goed om scherp te blijven of dit alternatief ook daadwerkelijk altijd de beste keuze is.

img

mr. Max Janssen

m.janssen@legaloffice.nl